İlginizi Çekebilir
egoist
  1. Ana Sayfa
  2. Ne Demek
  3. Med-Cezir (Gel-Git) Ne Demek?

Med-Cezir (Gel-Git) Ne Demek?

gel git med cezir

Med-Cezir (Gel-Git) ne demek: Herhangi bir gök cisminin farklı bir gök cismine uygulamış olduğu kütle çekiminden dolayı her iki cisimde yaşanan şekil bozulmalarına verilen isimdir. Günümüzde en çok bilinen Med-Cezir olayı, Ay ve Güneş’in konumlarındaki değişmelerden dolayı kütle çekimindeki farklılıklar sonucunda deniz seviyesinde yaşanan alçalma ve yükselmelerdir. Med-Cezir aynı zamanda gel-git olarak da adlandırılır.

Arapça’da Med, ‘uzama, kabarma, yükselme’ anlamına gelir. Cezir ise ‘alçalma’ anlamındadır. Kısa tanımıyla, Ay çekiminin etkisiyle beraber denizdeki alçalma ve yükselme olayıdır.

Med-Cezir Nasıl Oluşur?

Med-Cezir yani gel-git olayı günde 2 kez çekilme ve 2 kez kabarma şeklinde yaşanmaktadır. Ayrıca her gün, bir önceki gün ile kıyaslandığında 50 dakika gecikmektedir. Yaşanan bu gecikme gel-git oluşunu meydana getiren Ay günüyle Güneş günü arasındaki fark nedeniyledir. Ay günü 24 saat 50 dakika iken, Güneş günü de 24 saat olarak hesaplanmıştır. Med-Cezir sebebiyle deniz seviyesinde yaşanan yükselme ve alçalma arasındaki mevcut seviye farkına ise Med-Cezir genliği adı verilmektedir.

Med-Cezir olayı denizlerde ve okyanuslarda farklıdır. Okyanus kıyılarında 8 ile 10 metre arasında gerçekleşen gel-git, denizlerde 20 ile 30 cm kadar olabilir. Kuvvetli bir şekilde yaşanan gel-git olayının görüldüğü yerlerde akıntı ve dalgalar, akarsuyun getirdiği maddeleri açık yerlere taşır. Bu sayede nehirlerin ağızlarındaki tortullar da temizlenmiş olur. Sonuç olarak kıyılardaki akarsu ağızları, Med-Cezir nedeniyle haliç şeklindedir.

Gel-git sonucu oluşan haliçler, gemilerin yanaşacağı kadar derindir. Dünyada Londra ve Hamburg gibi haliçler, gel-git olayı ile meydana gelmiştir. Türkiye’deki haliçler ise Med-Cezir nedeniyle oluşmamıştır.

Med-Cezir Nerede Olur?

Med-Cezir olayı okyanus ve denizlerde meydana gelmektedir. Bu olayın en çok yaşandığı yer ise Kanada’nın Fundy Körfezi’dir. Med-Cezir sırasında buradaki deniz yaklaşık 15,4 metre kadar yükselir. Aynı şekilde Fransa’daki Mont Saint-Michel koyunda da deniz seviyesi 15 metreye ulaşmaktadır. Manş sahillerinde de görülen gel-git, 11,5 metre kadardır.

Ülkemizdeki kıyılar genelde iç denizlerden oluştuğu için ciddi bir gel-git olayı yaşanmamaktadır. Bu yükselme Türkiye kıyıları için yaklaşık 30 cm kadardır.

Gel-git olayının bazı faydaları da bulunmaktadır. Öncelikle coğrafi şekillerin oluşmasında etkili olan Med-Cezir sayesinde denizlere akan dere, akarsu ya da nehirler akma hareketi sırasında sürükledikleri maddeleri denize ulaştırır. Bu durum süreklilik halinde deltaları meydana getirir. Ayrıca deltaların kuvvetlenmesini engelleyen gel-git, akarsuyun önünü açık tutmaktadır. Doğal derinlikler de oluşturan gel-git ayrıca haliç adı verilen oluşumları ortaya çıkarmaktadır.

Yorum Yap

Yorum Yap